1497 ജൂൺ 24-ലെ ആ പ്രഭാതത്തിൽ, 'മാത്യു' (Matthew) എന്ന കൊച്ചു കപ്പലുമായി വടക്കേ അമേരിക്കൻ തീരത്തെത്തിയ ഇറ്റാലിയൻ പര്യവേക്ഷകനായ ജോൺ കാബട്ട്, ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ അമേരിക്കൻ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ടു.
സ്പെയിനിന്റെയും പോർച്ചുഗലിന്റെയും സാമ്രാജ്യത്വ വളർച്ച കണ്ട ഇംഗ്ലണ്ട് രാജാവ് ഹെൻറി ഏഴാമൻ, ഏഷ്യയിലേക്കുള്ള പുതിയൊരു കടൽമാർഗ്ഗം (Northwest Passage) കണ്ടെത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. ക്രിസ്റ്റഫർ കൊളംബസ് നേരത്തെ സ്പാനിഷ് പതാകയ്ക്ക് കീഴിൽ കരീബിയൻ ദ്വീപുകളിൽ എത്തിയെങ്കിലും, വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് വഴി ഏഷ്യയിലേക്ക് എളുപ്പവഴിയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിച്ച കാബട്ടിനെ രാജാവ് പര്യവേഷണത്തിനായി നിയോഗിച്ചു.
1497 മെയ് മാസത്തിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ബ്രിസ്റ്റോളിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട കാബട്ടും സംഘവും, ജൂൺ 24-ന് ഇന്നത്തെ കാനഡയിലെ ന്യൂഫൗണ്ട്ലാൻഡ് (Newfoundland) തീരത്തെത്തി. അവിടുത്തെ കടൽവിഭവങ്ങളുടെ സമൃദ്ധി കണ്ട് അമ്പരന്ന അവർ, ആ മേഖലയിൽ മത്സ്യം ധാരാളമായി ലഭിക്കുമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ കണ്ടെത്തൽ പിൽക്കാലത്ത് യൂറോപ്പിലെ മത്സ്യബന്ധന വ്യവസായത്തെയും കച്ചവടത്തെയും വലിയ രീതിയിൽ സ്വാധീനിച്ചു.
ചരിത്രപരമായ പ്രസക്തി:
കാബട്ടിന്റെ ഈ യാത്രയാണ് പിൽക്കാലത്ത് ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ കോളനിവൽക്കരണത്തിന് (British colonization) നിയമപരമായ അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കാൻ സഹായിച്ചത്. തങ്ങൾ ആദ്യം എത്തിയ ഭൂമി എന്ന നിലയിൽ ഇംഗ്ലണ്ട് ഇതിന്മേൽ അധികാരം സ്ഥാപിച്ചു.
ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വൈക്കിംഗ് പര്യവേക്ഷകർ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ എത്തിയിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും കൃത്യമായ രേഖപ്പെടുത്തലുകളോടെയും സാമ്രാജ്യത്വ താൽപ്പര്യങ്ങളോടെയും നടന്ന ഈ പര്യടനം ലോകചരിത്രത്തിൽ കൂടുതൽ നിർണ്ണായകമായി.
കാബട്ടിന്റെ ഈ കണ്ടെത്തലിന് ശേഷം, താൻ കണ്ടുപിടിച്ചത് ഏഷ്യയുടെ തീരപ്രദേശമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അതൊരു പുതിയ ഭൂഖണ്ഡമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ അക്കാലത്തെ ശാസ്ത്രത്തിന് സാധിച്ചിരുന്നില്ല. തന്റെ രണ്ടാമത്തെ പര്യടനത്തിൽ (1498-ൽ) കാബട്ടിന് എന്ത് സംഭവിച്ചു എന്നത് ചരിത്രത്തിലെ ഇന്നും ഉത്തരം കിട്ടാത്ത ഒരു ചോദ്യമാണ്; ആ യാത്രയ്ക്കിടെ അദ്ദേഹം കടലിൽ വെച്ച് കാണാതായി എന്നാണ് ചരിത്രകാരന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നത്.
കൊളംബസിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ തെക്കൻ അമേരിക്കയിലെ സ്പാനിഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് വഴിയൊരുക്കിയപ്പോൾ, ജോൺ കാബട്ടിന്റെ ഈ ചെറിയ കപ്പൽയാത്ര വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ ഉദയത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. ഇത് ലോകത്തെ ഒന്നടങ്കം മാറ്റിമറിച്ച വലിയൊരു ചരിത്രസംഭവമായിരുന്നു.