നിങ്ങളുടെ കാൽക്കീഴിലുമുണ്ടാകാം ഒരു പുരാതനനഗരം !

 

മണ്ണുമൂടിയ ചരിത്രം പുറത്തേക്ക്; സാർദിസിലെ അർട്ടെമിസ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അമ്പരപ്പിക്കുന്ന പുനർജന്മം!

നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മൺകൂനകൾക്കുള്ളിൽ മറഞ്ഞുകിടന്ന ഒരു പുരാതന അത്ഭുതത്തിന്റെ കഥയാണിത്. തുർക്കിയിലെ പുരാതന നഗരമായ സാർദിസിലുള്ള പ്രശസ്തമായ അർട്ടെമിസ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ( ഉദ്ഖനനത്തിന് മുൻപും പിൻപുമുള്ള ദൃശ്യങ്ങളാണ് ഈ ചിത്രത്തിൽ കാണാൻ കഴിയുന്നത്.

ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപത്തുള്ള അക്രോപോളിസിൽനിന്നുണ്ടായ തുടർച്ചയായ മണ്ണിടിച്ചിലുകൾ കാരണം നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ഈ പുരാതന ആരാധനാലയം പൂർണ്ണമായും മണ്ണിനടിയിലായിരുന്നു. ആ ഭീമാകാരമായ തൂണുകളുടെ ഏറ്റവും മുകൾഭാഗം മാത്രമാണ് നിലത്തിന് മുകളിൽ ദൃശ്യമായിരുന്നത്.

1910 - 1914: ചരിത്രം വെളിച്ചം കണ്ട നാളുകൾ

വർഷങ്ങളോളം വെറുമൊരു മൺകൂനയായി അവശേഷിച്ച ഈ പ്രദേശം 1910-നും 1914-നും ഇടയിൽ നടന്ന വിപുലമായ ഉദ്ഖനനങ്ങളിലൂടെയാണ് പൂർണ്ണമായി വീണ്ടെടുത്തത്. മണ്ണ് നീക്കം ചെയ്തപ്പോൾ മാത്രമാണ് ഈ വലിയ പ്രൗഢഗംഭീരമായ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ എത്രത്തോളം വലിയ ഭാഗമാണ് ഭൂമിക്കടിയിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്നതെന്ന് ലോകത്തിന് മനസ്സിലായത് 

പലരും അർട്ടെമിസ് ക്ഷേത്രം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ എഫേസസിലെ  ലോകത്ഭുതത്തെക്കുറിച്ചാണ് ചിന്തിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ ചരിത്രപ്രേമികളെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊരു അർട്ടെമിസ് ക്ഷേത്രമാണിത്—തുർക്കിയിലെ സാർദിസിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചരിത്ര സ്മാരകം!

നമ്മുടെ കാൽച്ചുവട്ടിലെ മണ്ണിൽപ്പോലും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന എത്രയോ ചരിത്രങ്ങളാണ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് എന്നതിന്റെ ജീവിക്കുന്ന തെളിവാണ് ഈ ചിത്രം.